|
Çocuk
Kitapları ARİTMETİK İYİ
KUŞLAR PEKİYİ - İlk yazıyı yazdın mı? Cemal Süreya böyle başlamış işte çocuklar için yazmaya. Çocukça dergisinde Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi adlı sütundan tam 12 kez seslenmiş çocuklara. Azımsamayın, kolay mı çocuklar için yazmak! Yazdıkça o da içindeki çocuğa ulaşmış... Necati Güngör de işte bu yazıları derleyip kitap yapmış. 'Lacivert İpek Helikopter', 'Behçet Necatigil', 'Altı Kitap', 'Issız Ada', 'Dört Büyük Şair', 'İki Annesi Vardı', 'Yılbaşı Gecesinde İller', 'Gülmek', 'Ünlü Ressam', 'Ceren Doğan'la Konuştum', 'Renkler Ölmüyordu' ve 'Reklamlar' adlı yazılardan oluşuyor kitap. Hayatından ve çocukluğundan örnekler vererek yaklaşmış hep çocuklara yazılarında Cemal Süreya. - Yazılarını izliyorum, dedi. Ama
benim öğütlerimi tam tutmadığını da söyleyim. 'Çocuk edebiyatı yoktur. Edebiyat vardır, çocuklar da ondan kendilerine göre koparabildiklerini alırlar. Ancak bilginin çocuklara ayrı bir aktarılışı olabilir. Olmalıdır' diyen Cemal Süreya'nın Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi adlı kitabındaki çocuk yüzlü yazıları Mustafa Delioğlu'nun haylaz çizgileriyle de birleşince ortaya büyülü bir anı kitabı çıkmış. Okurken pırıltılardan gözlerinizi alamayacaksınız! ŞEHİRLER VE EFSANELER Varoluşunu açıklamanın bin bir yolunu bulan insanoğlu eskiden beri masallara, efsanelere ve mitlere bayılır. Olağanüstü olaylara yer veren hikâyeler sadece yetişkinlerin değil çocukların da ilgisini çeker. Çocuk, onun dünyasına yakın bir dünya sunan söylencelerin düşsel kahramanlarında, gizemlerinde, sihirlerinde ve doğa üstü olaylarında kendini bulur. Düşsel dünyadan yavaş yavaş kopup gerçeklere yaklaşırken düşsel kahramanlara benzer kişiliklerle ve davranışlarla karşılaştıkça dünyaya ilişkin bilgiler edinir, deneyimler kazanır. Masalların, söylencelerin ve efsanelerin çocuk yazınındaki görevi de budur; çocuğun ruhunu besleyip süslerken dolaylı yoldan onlara gerçeği anlatmak ve onları geleceğe hazırlamak. Geçmiş ve gelecek, o ayrılmaz ikili... Kırmızı Kalem Yayınları'ndan Şehirler ve Efsaneler adlı kitap da geçmişten günümüze esen bir tatlı bir rüzgâr tadında. Tarihteki büyülü yolculuk Eski Yunan ve Roma uygarlıklarının kuruluş öyküleriyle başlıyor. Çocuklara, o dönemlerde yaşayan insanların evlerinin, sokaklarının, pazar yerlerinin, hamamlarının ve eğlencelerinin nasıl olduğunu; tapınaklardaki törenlerde neler yapıp, kimlerle ne için savaştıklarını anlatıyor. Tarih dersini sıkıcı ve ezberci olmaktan kurtaracak, tarihe sıcak bakmayan çocukların bakış açılarını bile değiştirebilecek bir kaynak kitap niteliğinde. Tarihsel bilgilerin anlatılan efsaneler içinde satır aralarında verilmiş ve yazıların çok sayıda resimle desteklenmiş olması kitabı çocuklar için ilginç kılabilecek ayrıntılardan yalnızca birkaç tanesi. Tarih ve coğrafyanın yanı sıra felsefe, edebiyat ve sanata karşı da ilgi uyandırabilecek bir kitap Şehirler ve Efsaneler. Truva Savaşından Kartaca Savaşına, Oidipus Trajedisinden İsa'ya kadar uzanıyor yelpazesinin genişliği... Uzmanlar öğrenme sürecinde ne kadar çok zekâ işe koşulursa, öğrenmenin de o kadar etkili ve kalıcı olacağını söylüyor. 'Bu alandaki bilgi, başka alandaki hangi bilgiyle ilişki kurabilir' sorusuyla yola çıkıldığındaysa çoklu zekâya ulaşıldığını ve bunun da 'kalıcı-izli' öğrenmeye yol açarak çocuğun boyutlu ve eleştirel düşünmesine yardımcı olduğunu ekliyor uzmanlar. Şehirler ve Efsaneler, özellikle tarih, efsane ve doğa olaylarına ilgi duyan, diğer kültürlerin yaşantılarını merak eden 10 yaş üstü çocukların bayılarak okuyabilecekleri bir kitap. Kitap Türkçeye oldukça açık ve anlaşılır bir anlatımla aktarılmış. Kitabın hareketli çizimleri de dikkate değer. Hele o çizgi roman tadındaki bölümleri!... Bizde de Dede Korkut, Köroğlu, Keloğlan, Manas Destanı ve Bilge Kaan gibi resimli anlatım çalışmalarının yapıldığı bu tür örneklere rastlamak mümkün. Yapılan araştırmalar, okumaya soğuk bakan çocukların çizgi roman türündeki anlatımlarla kitaplara daha sıcak baktığını göstermektedir. Düşünce balonları ya da konuşmalardaki ses ve ritim yüksekliğini gösteren koyu renkli basılmış harfler çocuğun okurken çoklu zekasını kullanmasına yardımcı olabilecek diğer ayrıntılar. Sayfalarda ara ara beliren baykuş tiplemesi de oldukça ilgi çekici. Bilge baykuş anlatılan olayla günümüz arasında sanki bir köprü görevi görüyor. 'Bugün kullandığımız alfabeyi Romalılar bulmuştur' (S. 53). 'Güneş arabasının o zaman yaktığı yerler çöle dönüştü. Büyük sahra böyle ortaya çıktı. Bu, bana yaramaz çocukları korkutmak için uydurulmuş gibi geldi. Ama ne yapalım ki masal böyle diyor' (S.12). 'Pompei'yi ziyaret ederseniz Romalılar zamanında bir şehrin nasıl olduğunu görebilirsiniz. Çünkü sokakları kaplayan lavlar daha sonra donarak bir kalkan gibi bu sokakları korumuştur.' (S. 59). Dizinin Şehirler ve Efsaneler'den başka, Taşbaltalar ve Piramitler, Azizler ve Şövalyeler, Krallar ve Kâşifler, Devrimler ve Buhar Makinesi, Savaşlar ve Bilgisayar adında 5 kitabı daha var. Kırmızı Kalem'in zaman makinesine atlamaya ve büyülü bir tarih yolculuğuna çıkmaya ne dersiniz? PAT PAT PAPATYA Sedef Örsel/ Günışığı Kitaplığı, 2002, 23 sayfa/Resimleyen Betül Sayın (Okul öncesi) Papatya, baharın o ilk ılık esintisi. Gelincik, dağların o al yanaklı süsü. Papatya ve gelinciklerle kaplı bir tepe düşünün. Pat Pat Papatya işte böyle bir tepede açan ilk çiçek. Baharın taze sesi, tepedeki kayaların neşesi. Ancak Pat Pat Papatya biraz üzgün çünkü arkadaşları henüz tohumdan çiçeğe dönüşmemiş. Arkadaşlarıyla toprağın altında yaptıkları gibi şarkı söylemeyi özleyen Pat Pat Papatya'nın sıcacık güneşin altında sessiz sedasız onları beklemekten başka çaresi yoktur. Ertesi sabah tepeyi rengarenk çiçeklerle kaplanmış olarak gören Pat Pat Papatya yanı başındaki gelincikle tanışınca onun tohum arkadaşı Kıpkırmızı olduğunu anlar. Ancak Kıpkırmızı'nın uzun sapına ve rengine özenerek neden kendisinin de bir gelincik olmadığını araştırmaya başlar. Kayalar onun bu sorusuna cevap veremeyince, bunun nedenini güneşe sorar Pat Pat Papatya. Güneş ona her çiçeğin ayrı bir özelliği olduğunu anlatır. Üzüntüsü sevince dönüşen Pat Pat Papatya artık arkadaşı Kıpkırmızı'yla şarkılar söyler.Tepedeki bütün çiçekler de bir süre sonra onlara katılır. Bu bayram tadındaki ilk yaz karşılamasında, okul öncesi çocuğun kavrama sınırlılıkları dikkate alınarak, keşke bazı yerler biraz daha ayrıntılı olarak anlatılıp belirsizlikler ortadan kaldırılmış olsaydı!... Okul öncesi kitaplar, görme ve dinleme duyuları aracılığı ile çocukların zihinlerini uyarır, onların ilk edebi ve estetik değerlerini oluşturmalarına yardımcı olur. Ayrıca çocuğun kitabı her eline aldığında başka bir ayrıntıyı görmesi, anlaması ve kavraması gerekliliğinden yola çıkar bu tür kitaplar. Betül Sayın'ın sevimli ve hareketli çizgileriyle ince ayrıntıları yakalamanın keyfini de yaşatıyor Pat Pat Papatya. Anlatım bozukluğu olan birkaç cümleyi Sihirli Değneğimizle değiştirebilir miyiz dersiniz? Kim bilir! Denemeye değer! 'Belki de kayalara sorarsan, onlar bir cevap verebilirler sana ' (S. 15). 'Bunu biz bilemeyiz, ama belki de güneşe sorarsan, o bir cevap verebilir sana' (S. 16). 'Elbette, kayalık tepeyi rengarenk süslemek için birbirinizden farklısınız' (S. 19). Pat Pat Papatya, bahar kıpırtısını taa içinizde hissettirecek bir dostluk, sevgi ve barış kitabı. Gerek sayfa düzeni, kâğıdı ve puntolarıyla gerekse metne uygun resim ağırlıklı basit anlatımıyla okula henüz başlamamış olan çocukların neşesine neşe katacak bir kitap. Lütfen
bize yazın: admin@vitrindekikitaplar.com |