Ana Sayfa 

Dersimiz Türkçe

DİLSEL SORUNLAR
DDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDD

EskiSayılar: 12-13 14-15 16 17 18-20 21-27 28-29

“Dizi” mi,“Hızlı” mı?

•Orhan Velidedeoğlu - Bütün Dünya•

1 Mart 2001 tarihli bir gazetenin haberinde “Son 3 yılda, 6 seri cinayet işleyen katil...”den söz edildikten sonra, seri katillerin işlediği seri cinayetler konusunda uzman yetiştirmek için Emniyet Genel Müdürlüğü’nde seri kurs açıldığı bildiriliyordu.

Haberde geçen “seri” sözcüğünden tedirgin olmuş, gazete kesiğini (kupürünü) belgeliğime (arşivime) almıştım.

8 Ekim 2002 akşamı –sanırım aynı gazeteyle bağlantılı– bir TV haberine göre, Washington’da keskin nişancı bir kişi seri cinayetler işliyor ve gelişigüzel seçtiği kişileri tek kurşunla öldürüyor...

Ertesi gün görebildiğim gazetelerdeki haberde bu sözcük   yoktu. Öldürülenlerin sayısı arttıkça haber sık yinelenir oldu; gazete ve televizyonlarda seri sözcüğünün kullanımı yaygınlaştı, seri cinayetler’e seri katil’ler de eklendi.

21 Ekim 2002 Pazar akşamı televizyonlarda, seri cinayet’lerin onbirincisinin işlendiği ve seri katilin hâlâ bulunamadığı söylenirken, ertesi günkü gazetede bir profesör, Hall of  Fame’de “bir seri mermer sütunla duvar süsleri”nden söz ediyordu yazısında.

Yukarıdaki tümcelerde seri sözcüğü hangi anlamda kullanılıyor, “hızlı” mı, “dizi” mi?

“Seri cinayet” denirken, cinayetin hızlı oluşu mu, dizi biçiminde işlenişi mi; “seri katil” denirken de katilin çok hızlı davrandığı mı vurgulanıyor?

 

“Son 3 yılda, 6 seri cinayet...” ne demek? Yazımı da bozuk,    anlatımı da...

“Seri kurs”dan amaç, kursun hızlılığı mı, dizi biçiminde          olacağı mı?

Bir kitap tanıtımı: Ömer Seyfettin’in hikaye kitapları seri olarak tamamlandı...

Bir gazete duyurusu: Yazarımızın Ortadoğu anılarına ilişkin seri yazıları yarın gazetemizde...

“Ömer Seyfettin’in hikaye kitapları seri olarak tamamlandı” yerine “...hikaye kitapları serisi tamamlandı.”; “Yazarımızın Ortadoğu anılarına ilişkin seri yazıları” yerine de “...anılarına ilşkin yazı serisi” denemez mi?

“Seri hareket etti” derken Arabın (seri’)sini; “Atatürk pulları serisi tamamlandı” derken de Fransızların (série)sini kullandığımızın ayırdına varamıyor muyuz?

Güzel Türkçemizde “hızlı” ve “dizi” sözcükleri varken –hangi dilden gelirse gelsin– yabancı sözcük kullanma özentisi ya da aymazlığı, insanı işte böyle       açmazlara sürüklenmekten    kurtaramıyor.•

 

EskiSayılar: 12-13 14-15 16 17 18-20 21-27 28-29