Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi'nde, sözlüklerin içeriklerinin, bir uygarlık durumunun ve bir dilsel topluluğun kendisine ilişkin yansıması olduğu yazıyor. Yarattığımız sözcükler de kendimizle ilgili bir yansıma veya düşüncenin sonucu. John Locke 'İnsan Ahlakı Üzerine Bir Makale'sinde, sözcükleri, şeylerin kendileri yerine değil; oldukları gibi, yani düşüncelerimizin işaretleri olarak ele alsaydık, dünyada çok daha az tartışma oldurdu.' diyor.
İnsanı insansı-maymunlardan ayıran basit bir nokta var. O da yüksek bilişsel gücü. Bu sayede akıl yürütebiliyor, sözcüklere kendimize dair yansımalar yükleyip onlarla oynayabiliyoruz. Bazen bir sözcüğün neye karşılık geldiği konusunda anlaşmazlıklar yaşıyoruz. Yaşamı bir oyun gibi düşününce işler karışıyor, oyunlarımız bozulabiliyor. Daha iyi anlaşmak ya da tartışmak, enine boyuna düşünmek için 'şeyler'e adlar koymaya, onları tanımlamaya ve bu konuda uzlaşmaya uğraşıyoruz. Sonra bir de madalyonun öbür yüzüyle karşılaşıyoruz. Lawrence Weiskrantz'ın da dediği gibi; 'Kesin tanımlar konusunda ısrarcı olsaydık, sonunda konuşamaz hale gelirdik. Tanımlar, başlangıç noktası değildir, onlara araştırmaların sonunda varılır.'

Oyun oynayan canlı türleri için
Pusula Yayınları'ndan çıkan ve Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyesi Bülent Sankur'un hazırladığı 'Ansiklopedik Bilişim Sözlüğü', hayatımıza yeni yeni giren, bazılarımızın da el yordamıyla doğru yerlere koymaya çalıştığı kimi sözcüklerin anlamlarını açıklığa kavuşturuyor. Kitap bilgisayar, iletişim, internet, elektrik, elektronik, kontrol, istatistik, ölçme alanındaki kavram ve terimleri de kapsıyor. Bilişim alanında dünyada ortak dilin
İngilizce olmasından dolayı İngilizce-Türkçe hazırlanan sözlük; sadece terim ve kavramların Türkçe karşılıklarını vermekle kalmıyor, her maddenin ayrıntılı açıklamasını da içeriyor.
İşte bu sözlük yeni yılın ilk günü lazım oldu bize. Bir grup Homo Lubens (oyun oynayan hayvan) olarak, bir süre sonra kendimizi tatil gününü neşe içerisinde geçirme niyetiyle 'dilmece' (scrabble) oynarken bulduk. Her oyunda olduğu gibi kısa süre sonra mızıkçılar itirazlara başladı. Rezonans'ın yazılışı doğru muydu? Daha Türkçesi yok muydu? Bu sorunun cevabının açıklığa kavuşması için 'Ansiklopedik Bilişim Sözlüğü'ne başvuruldu. Eldeki deliller doğrultusunda itiraz reddedildi. Ama bu sefer de sözlüğe karşı itirazlar yükseldi. 'Rezonans'ın açıklamasında 'çınlama' yazıyordu. Hayır olamaz, çünkü rezonans çınlama değildir! Üşenmedik, bir de orada ne yazılmış diye, McGraw-Hill Yayınevi'nin Dictionary of Scientific and Technical Terms'ine baktık. "Titreşebilen bir sistem, fazı ve frekansı, öz frekansı ile aynı olan bir dış titreşimin etkisinde kalırsa, giderek büyüyen bir genlik ile titreşmeye başlar. Buna rezonans olayı denir. Salıncağın iterek sallandırılması rezonans için basit bir örnek oluşturur: Bir salıncak her öne doğru gitmeye başlarken hafifçe itilirse giderek hızlanır ve her gidiş gelişte daha uzun yol alır. Yani, bu devinimin genliği büyür. Bu da tipik bir rezonans olayıdır." Çınlama ise eko darbesi ya da yansıma süresi çok kısa olan yansımalara verilen addır.

Sorgulamaktan vazgeçmemek
Belki de insandaki yıkmak duygusunun verdiği tuhaf dürtüyle sözlüğü karıştırmaya devam ettik. Oyunun şekli değişmişti. Mesela fade-in ve fade -out terimleri sadece görüntü için kullanılmıştı, oysa ki aynı terimler
ışık ve ses için de geçerliydi. Drop-in ve drop-out terimlerinin sadece manyetik ortamlar için geçerliymiş gibi anlatılıp, optik ve artık yaygın olmasa da mekanik ortamlar için de geçerli olduğuna değinilmemesi başka bir oyunun kuralını bozmak gibi geldi bize.
14.524 kavram ve terim, 855 kısaltma ve dosya uzantısı ve 541 çizim ve fotoğraf ile Bilişim alanında Türkçe'nin en kapsamlı başvuru kaynağı olmak gibi ulvi bir amaçla yola çıkınca küçük de olsa hatalar yapılabiliyor. Önemli olan okuduklarımızı, duyduklarımızı, gördüklerimizi hatta kendi hakkımızdaki yansımalarımızı ne kadar güvenilir de olsalar sorgulamaktan vazgeçmemek.
(Radikal Kitap)