Yayýnlanmýþ eserleri
Cem'in 'Türkiye'de Geri Kalmýþlýðýn Tarihi', 'Türkiye Üzerine
Yazýlar', '12 Mart', 'TRT'de 500 Gün', 'Siyaset Yazýlarý', 'Geçiþ
Dönemi Türkiye'si', 'Sosyal Demokrasi ya da Demokratik
Sosyalizm Nedir, Ne Deðildir?', 'Türkiye'de Sosyal Demokrasi',
'Engeller ve Çözümler', 'Yeni
Sol', 'Soldaki Arayýþ', 'Gelecek Ýçin Denemeler', 'Mevsim' ve
'21. Yüzyýlda Türkiye' adlý yayýnlanmýþ eserleri bulunuyordu.
Son þiiri: VEDA
Ýsmail Cem, hayatý boyunca iki þiir yazmýþtý. Ýlki Robert
Kolej'de 16 yaþýndayken yazdýðý þiir. Ortaokul yýllýðý "Reflections"ýn
þiir yarýþmasý için yazýlmýþ ve Adanalý bir öðrenciyle
birlikte birinciliði kazanmýþtý.
Ýþte ilk þiiri:
SABAHLEYÝN SOKAKLAR
Bambaþka olur sabah sokaklar
Çöpçü vardýr sokaklarda
Ve üþüyen ameleler.
Çöpçüler vardýr sokaklarda;
Hepsi sýla hasreti çeker.
Türkü söylerler
Býyýk burup, çöp kokan elleriyle
Küfrederler.
Pislik ve ümit kokar sabahleyin sokaklar,
Ýnsanlarýn yüzlerinde okunur iyilik.
Çöpçülerle ameleler vardýr sokaklarda,
Yüreðime dokunur
Ýstanbul, 1956
* * *
Ýkinci þiirini ise 40 yýl sonra CHP'den koptuðu 1995'te
yazmýþtý. VEDA baþlýklý bu þiir de þöyle:
Çok ileri bir tarihte
Çok yaþlý olarak
Sessizce ayrýlmalýyým
Kimseye pek gözükmeden
Ve kimseyi rahatsýz etmeden.
Masamýn üzerinde
Dünden kalan iþler
Tamamlanmamýþ yazýlar
Okunmayý bekleyen kitaplar
Ve anýlar ve umutlar.
Filleri kuyruðundan çekerek
Tepeleri aþýrtmaktý görevim
Günler bitti filler tükenmedi
Ben elimden geleni yaptým
Gerisini siz tamamlayýn.
Boþa geçmedi hayatým
Daha fazlasý olabilirdi ama
'Buna da þükür' demeliyim
Ýþte sevgili dostlar
Ben böyle veda etmeliyim.
New York, 1995
Kaynak:
http://www.netbul.com/siyaset/siyasetdisp.asp?id=281869
ÝSMAÝL CEM HAKKINDA NE DEDÝLER
Ýpek Cem Taha (Ýsmail Cem'in kýzý): Deðerli bir
insandý, ancak her þeyden önce ailemizin reisiydi. Yaþama,
insanlara, ilkelere baðlýydý. Bunlar babamýn hayat
prensibiydi. Son dönemde "þuuru kapalý" dediler, ama deðildi.
Son ana kadar bilgisayarý, kalemi, kaðýdý elindeydi. Elinde
hala mürekkep izleri var. Bir kitap üzerinde çalýþýyordu.
Hepimizin baþý sað olsun.
Cumhurbaþkaný Ahmet Necdet Sezer: Deðerli
devlet adamý, eski Kültür ve Dýþiþleri Bakaný Ýsmail Cem'in
vefatýndan büyük üzüntü duydum. Siyasetçi, gazeteci-yazar ve
bürokrat kimliðiyle önemli hizmetlerde bulunan Ýsmail Cem, çok
yönlü kiþiliði, uzlaþmacý tavrý ve demokratik duruþuyla
ulusumuzun beðenisini ve saygýsýný kazanmýþtýr. Ýsmail Cem'in
hizmetleri ve dýþ politikaya katkýlarý her zaman takdirle
anýlacaktýr. Kendisine Tanrý'dan rahmet, ailesine ve ulusumuza
baþsaðlýðý dilerim.
Baþbakan Recep Tayyip Erdoðan: Deðerli
siyaset ve devlet adamý Ýsmail Cem'in vefatýndan büyük üzüntü
duydum. Eski Kültür ve Dýþiþleri Bakaný olarak ülkesine ve
milletine büyük hizmetleri geçen sayýn Cem'in vefatý, siyaset
dünyasý için önemli bir kayýptýr. Gazeteci-yazar kimliðiyle de
kültür ve düþünce dünyamýzýn önde gelen isimleri arasýnda yer
alan Ýsmail Cem'e rahmet, ailesine, tüm sevenlerine ve
milletimize baþsaðlýðý dilerim.”
9. Cumhurbaþkaný Süleyman Demirel:
Deðerli yazar, devlet ve siyaset adamý Sayýn Ýsmail Cem,
ebediyete intikal etmiþtir. Milletimiz, deðerli bir evladýný
kaybetmiþtir. Ailesine, kendisini sevenlere ve milletimize
baþsaðlýðý diliyorum. Allah rahmet eylesin.
Rauf Denktaþ (KKTC 1. Cumhurbaþkaný):
Büyük kayýptýr. Sevecendi. Kýbrýs sorununun dengeler olmadan
halledilemeyeceðini ortaya koydu. Federasyon istedi. Bu
olmazsa iki ayrý baðýmsýz devletin olduðu konfederasyon
fikrini ortaya attý. Kendisiyle Kýbrýs sorunu konusunda hiç
görüþ ayrýlýðýna düþmedik. Kýbrýs sorununun halli için milli
formülü ortaya attý ve büyük dirayetle savundu. Biz, o
zamandan beri baþýmýzý dik tuttuk. Ayrýca çok sevdiðimiz
entelektüel biriydi.
Prof. Dr. Erdal Ýnönü (Eski Baþbakan Yardýmcýsý):
Çok üzüldüm. Genç yaþta kaybettik. Çok deðerli bir dostu
kaybettik. Kendisi sosyal demokrasinin geliþmesi için çok
çalýþtý. Beraber ilk olarak UNESCO'da Paris'te çalýþmýþtýk.
Sonra partide beraber uzun yýllar çalýþtýk. Türkiye'nin
komþularý ile özellikle Yunanistan ile arasýndaki anlayýþ
ortamýnýn geliþmesine büyük katkýlar yaptý. Dünya sorunlarýna
felsefeci ve sosyal bilimci bakýþýyla yeni persfektifler
getirirdi. Fikirlerini cesurca savunan bir politikacýydý.
Siyasette uzlaþma arardý. Parti içinde de birlik ve uzlaþmadan
yanaydý. Fikirlerini ve kendisini çok arayacaðýz.
CHP Genel Baþkaný Deniz Baykal: Sevgili
kardeþim Ýsmail Cem Ýpekçi'yi kaybetmenin derin üzüntüsü
içindeyim. Ýsmail Cem, toplumumuzun tarihsel süreklilik
içindeki deðiþim ve modernleþmesini inceleyen, araþtýran bir
bilim ve kültür adamý, Türkiye'nin sosyal ve demokratik
dönüþümüne katký veren seçkin bir siyaset adamý ve aydýnlýk
düþünceli fedakar, güvenilir bir dost olarak hem yaþamýmda,
hem de partimizin yaþamýnda daima özel bir yere sahip olmuþtur
ve hep sahip olacaktýr. Ülkemiz, çok deðerli bir evladýný
kaybetmiþtir. Yaþamý boyunca baðýmsýzlýðýn, demokrasinin ve
laik Cumhuriyetin kararlý savunucusu olan sevgili kardeþim
Cem'e rahmet, ailesine, partimize ve tüm halkýmýza baþsaðlýðý
diliyorum.
AKP Genel Baþkan Yardýmcýsý Dengir Mir Mehmet
Fýrat: Türkiye'ye büyük hizmetler gerçekleþtirmiþ bir
kiþi olarak tüm Türkiye'ye baþ saðlýðý diliyorum. Ýsmail Cem,
siyaset hayatý içerisinde bütün katmanlar tarafýndan, bütün
siyasi düþünceler tarafýndan tasvip gören, yapmýþ olduðu
eylemlerde ve görevlerde Türkiye'yi onurla temsil eden bir
siyasetçi olarak Türk siyasal hayatýnýn en büyük kayýplarýndan
birisidir. Yeri zor doldurulacak bir siyaset adamýdýr. Ýsmail
Cem, katý olmayan, mantýklý, akýlcý yaklaþým içinde olan bir
siyasetçiydi. Türk dýþ politikasýna da hakikaten damgasýný
vurmuþ bir insandý. Bugün bir çok geliþmenin temelinde Ýsmail
Cem'in bakanlýðý döneminde gerçekleþtirdiði programlar,
projeler hala devam ediyor.
Yunanistan ile Türkiye arasýndaki iliþkilerin
geliþtirilmesinde, dostluðun iyileþtirilmesinde Ýsmail Cem'in
unutulmaz katkýlarý olmuþtur.”
DSP Genel Baþkaný Zeki Sezer: Sayýn Ýsmail
Cem, önemli bir devlet adamý, önemli bir siyasetçi, ama ayný
zamanda deðerli bir gazeteci, TRT'nin efsanevi genel müdürü,
bir yazar ve düþünürdü. Bu yönüyle de çok þey býraktý. Uzun
yýllar çok önemli iþler yaptý. Bunu yaparken nazik üslubu çok
önemliydi. Diyalog ve uzlaþýdan yana tavrý çok önemliydi. Türk
milleti bir sevgili evladýný yitirdi, biz çok deðerli bir
arkadaþýmýzý, dostumuzu yitirdik.
Eski TBMM Baþkaný Hikmet Çetin: Çok
üzgünüm. Ailesine baþsaðlýðý diliyorum. Büyük bir dostumuzu,
arkadaþýmýzý kaybettik. Ulus olarak da önemli bir devlet
adamý, siyasetçi ve yazarýmýzý hem de çok verimli bir çaðýnda
yitirdik. Bir süreden beri büyük bir mücadeleyle hastalýðýný
yenmeye çalýþýyordu, ama baþaramadý. Tekrar herkesin baþý
saðolsun.
Murat Baþesgioðlu (Çalýþma ve Sosyal Güvenlik
Bakaný): Deðerli bir siyaset adamýný kaybettik.
Ailesine ve milletimize baþsaðlýðý diliyorum. Her þeyden önce
çok iyi bir insandý, beyefendiydi. Türk siyasetinde sýra dýþý
bir insandý. Uzun siyaset yaþamýnda hakkýnda herhangi bir
þaibe olmayan ender siyasetçilerden biriydi. Yapmýþ olduðu
Dýþiþleri Bakanlýðý çok kritik bir dönemde olmasýna raðmen
devletimizin hak hukuku açýsýndan çok dirayetli bir bakanlýk
sergilemiþtir. Maalesef uzun süredir yakalanmýþ olduðu
hastalýða yenik düþtü. Üzüntülüyüz. Ailesine ve milletimize
baþsaðlýðý diliyorum. En son Finlandiya'nýn AB dönem
baþkanlýðý sýrasýnda Kýbrýs ile ilgili geliþmelerle ilgili
olarak görüþünü almak için telefonla arayýp görüþünü almýþtýk.
Ýlter Türkmen (Eski Dýþiþleri Bakaný):
Yunanistan Türkiye arasýndaki dostluðun mimarýydý. 1999'dan
beri Yunanistan ile Türkiye arasýndaki iliþkiler geliþtiyse
onun sayesinde oldu. Ayrýca yine ayný yýl Helsinki'de
Türkiye'ye verilen AB üyeliðine adaylýk statüsündeki rolü
unutulamaz. Çektiði güzel fotoðraflar da ona hayranlýk
duyulmasý için baþka bir nedendi.
Ercan Karakaþ (Eski Kültür Bakaný): Cem,
sosyal demokrat hareket için çok önemli bir insandý. Cem,
Türkiye'de siyasetin kalite kazanmasýna, sosyal demokrasinin
modernleþmesine, etkili bir hale gelmesine çok büyük katkýlar
yaptý. Siyasetçiliðinin yaný sýra iyi bir yazar ve düþünürdü.
Gençlik yýllarýnda yazdýðý “Türkiye'nin Geri Kalmýþlýðýnýn
Tarihi”, bize rehber oldu. Aydýn Güven Gürkan'ýn daveti
üzerine aktif siyasete girdi.
TRT Genel Müdürlüðü var. O da bir büyük atýlýmdý Türkiye'de
televizyon yayýncýlýðý için. Çok cesur kararlar aldý orada.
Cem,Dýþiþleri Bakanlýðý sýrasýnda daima diyaloðu savundu.
Dünya barýþýna katkýda bulunacak çalýþmalar yaptý.
Fikret
Bila (Milliyet): Büyük ve erken bir kayýp. Sosyal
demokrasiye büyük katkýlarý oldu. Özellikle Türkiye
koþullarýna yönelik uyarlamalar üzerinde çalýþtý. Centilmen
kiþiliðiyle Ecevit'in nezaket ekolüne en yakýn siyasetçiydi.
Herþeyden önce bir meslek büyüðümüzdü ve TRT'de unutulmaz bir
dönem yaþattý.
Taha Akyol (Milliyet):
Fevkalade üzüldüm. Türkiye büyük bir evladýný ve parlak bir
beynini kaybetti. Eþi nadir görülen yüksek düzeyde bir düþünür
ve entelektüeldi. Daha 35 yaþýnda "Türkiye'de Geri Kalmýþlýðýn
Tarihi" adlý eserini yazdý. Sanki profesyonel bir tarihçi gibi
Osmanlý ile Türkiye Cumhuriyeti arasýnda köprü kurdu. Kemal
Tahir'in etkisi büyüktür. “Yeni sol” terimini ilk kullanan ilk
siyasetçidir. Siyasi felsefe açýsýndan ileri düzeyi temsil
eder.
Altan Öymen (Milliyet): Büyük kayýp.
Siyasetçiliðinin yaný sýra basýna hizmetleri de oldu. TRT
Genel Müdürü olarak televizyona yeni bir hareket getirdi..
Eserleriyle, yazýlarýyla siyasete ve sosyal demokrasiye
katkýsý oldu. Dýþiþleri Bakaný olarak Türkiye'yi dýþarýda iyi
temsil etti. Türkiye için büyük bir kayýptýr.
Melih Aþýk (Milliyet): 1982'de Güneþ
Gazetesi'nde birlikte çalýþtýk. Odalarýmýz yan yanaydý. Günde
bir kaç kez karþýlaþýr konuþurduk. Ýyi bir insandý, aðzýndan
kötü laf duymadým. Yazýlarý için sürekli düþünür, tartýþýr
okurdu. Dengeliydi. Kendisi aleyhine yazanlara karþý da güler
yüzlüydü. Aydýn, entelektüel biriydi. Nazar deðdi. Güzel bir
insandý.
Ayþenur Arslan (Kanal D Koordinatörü): Hastaydý, bu
sonucu bekliyorduk. Þuuru açýktý. Hrant Dink'in ölümünü duydu
diye bir duygu geçti içimden. Her halde bu ona son darbe
olmuþtu. Dengele bir siyasetçiydi. Son siyasi hamlesi baþarýlý
olamadý, ama bu baþka parametrelere baðlýydý. Deðerli bir
beyindi.
DIÞÝÞLERÝ BAKANLIÐI: CAMÝAMIZ DERÝN ÜZÜNTÜ ÝÇÝNDE
Dýþiþleri
Bakanlýðý, eski dýþiþleri bakanlarýndan Ýsmail Cem'in
vefatýnýn derin üzüntü yarattýðýný bildirdi. Bakanlýktan
yapýlan açýklamada þöyle denildi:
"1997-2002
yýllarý arasýnda Dýþiþleri Bakanlýðý yapmýþ olan Sayýn Ýsmail
Cem'in bugün vefat etmesi camiamýzda derin üzüntü yaratmýþtýr.
Sayýn Cem'in dýþ politikamýza ve Bakanlýðýmýza yaptýðý deðerli
hizmetler ve katkýlar unutulmayacaktýr. Kendisine rahmet,
kederli ailesine ve ülkemize baþsaðlýðý dileklerimizi
sunuyoruz."
DMD'DEN BAÞSAÐLIÐI
Diplomasi
Muhabirleri Derneði (DMD), yaptýðý yazýlý açýklamada, "Eski
dýþiþleri bakanlarýndan, meslektaþýmýz Ýsmail Cem'in hayatýný
kaybettiðini üzüntüyle öðrenmiþ bulunmaktayýz" dedi.
Açýklamada, Cem'in devlet adamlýðýna ve Türk dýþ
politikasýndaki önemli açýlýmlarýna dikkat çekilerek, "Cem,
dýþiþleri bakanlýðý döneminde nezaketi ve alçakgönüllülüðüyle
diplomasi muhabirlerinin gönlünde ayrý bir yere sahip
olmuþtur" denildi. DMD, Cem'in ailesine ve sevenlerine
baþsaðlýðý, merhuma da Allah'tan rahmet diledi.
GAZETECÝ SÝYASETÇÝ
Dýþiþleri
eski Bakaný Ýsmail Cem, 1940’da Ýstanbul’da doðdu. Cem,
1959’da Ýstanbul Robert Koleji’nden, 1963’te Lozan
Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu.
1981’de Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsü’nde “siyaset
sosyolojisi” dalýnda master yapan Cem, 1963’den itibaren
çeþitli gazetelerde yazý iþleri müdürlüðü, genel yayýn
müdürlüðü yaptý. Cem, 1971-1974 yýllarý arasýnda Türkiye
Gazeteciler Sendikasý Ýstanbul Þubesi Baþkanlýðý’ný yürüttü.
TRT GENEL MÜDÜRLÜÐÜ MUHALEFETÝ RAHATSIZ ETTÝ
1974-1975 yýllarýnda Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel
Müdürlüðü’nde görev yapan Cem'in Türkiye gündeminde geniþ
þekilde yer almasý TRT Genel Müdürlüðü’ne atanmasý ile oldu.
Milliyet Gazetesi'nde köþe yazarlýðý yaparken, 14 Þubat
1974'te göreve gelen Cem, TRT'de yeniliklere imza attý.
Cem, genel müdürlüðe geldiðinde yaptýðý ilk konuþmada,
"Yeni çalýþma döneminin kültür anlayýþýnda öncelik Türkiye
kültürüdür, halkýn kültürdür; bunun çaðýmýzda aldýðý ve
alacaðý biçimdir" dedi. Cem'in uygulamalarý ve yaptýðý
atamalar dönemin muhalefeti tarafýndan tepkiyle karþýlandý.
Adalet Partisi (AP) Genel Baþkaný Süleyman Demirel,
“TRT'nin Ulus gazetesinin durumuna getirilmek istediðini”
iddia etti. 12 Nisan 1975 seçimlerinde güvenoyu alan Demirel
baþkanlýðýndaki "Milliyetçi Cephe" hükümetinin ilk
uygulamalarýndan birisi 16 Mayýs 1975'te Cem'i görevden
uzaklaþtýrmak oldu. Yargýya giden Cem, Danýþtay tarafýndan
göreve iade edildi ancak kendisi gazeteciliðe dönmeyi tercih
etti.
YILDIZI DIÞÝÞLERÝ’NDE PARLADI
Cem, 1987 ve 1991 seçimlerinde Ýstanbul'dan, 1995
seçimlerinde Kayseri'den milletvekili seçildi.
1987-1996’da Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) ve
Batý Avrupa Birliði (BAB) Asamblesi üyeliklerine seçilen Cem,
1989-1991 ve 1993-1995 tarihleri arasýnda AKPM Sosyalist Grubu
Baþkan Vekilliði’ne seçildi. 1996’da ise, AKPM ve BAB
Asamblesi Türk Parlamenter Grubu Baþkanlýðý’na görevine geldi.
1995’de 50. Hükümet döneminde Kültür Bakanlýðý yapan Cem,
30 Haziran 1997’de kurulan 55. Hükümet’te Dýþiþleri Bakanlýðý
görevine atandý.
TÜRK-YUNAN DOSTLUÐUNU SAÐLADI
Cem, özellikle Yunanistan Dýþiþleri eski Bakaný Yorgo
Papandreu'yla kurduðu samimi diaologla Türk-Yunan
yakýnlaþmasýnda etkin rol oynadý. Cem, AB’ye üyelik
sürecindeki baþarýlý politikasý ile de dikkat çekti.
BAYKAL’IN BAÞDANIÞMANIYDI
Cem, 5 yýl kadar sürdürdüðü bu görevden Temmuz 2002’de
istifa edip Yeni Türkiye Partisi’ne (YTP) katýldý ve bu
partinin genel baþkanlýðýna getirildi. Ancak YTP kuruluþunda
yakýn temas halinde bulunduðu ve Ecevit hükümetinden istifa
etmesinde etkin olan Devlet eski Bakaný Kemal Derviþ’in YTP’ye
katýlmamasý Cem’de hayal kýrýklýðý yarattý.
YTP’nin 2004’te CHP’ye katýlmasý üzerine Cem’in genel
baþkanlýk görevi sona erdi. Cem, CHP’ye geçtikten sonra
Baykal’ýn baþdanýþmaný olarak görev aldý ve Parti Meclisi (PM)
üyeliðine seçildi.
FANATÝK GALATASARAYLI’YDI
Ýnternette zaman geçirmekten hoþlanan Cem, koyu Galatasaray
taraftarlýðý ile tanýnýyordu.
"Akvaryum balýkçýlýðý" ile de ilgilenen Cem’in
Ýstanbul’daki cüce aðaçlarla da ilgileniyordu. Klasik Türk ve
Batý müziði dinleyen Cem, Doðu-Batý Enstitüsü tarafýndan,
Türk-Yunan dostluðuna katkýlarýndan dolayý 3 Mayýs 2000'de
Yunanistan Dýþiþleri Bakaný Yorgo Papandreu'yla birlikte
"Yýlýn Devlet Adamý Ödülü", Türkiye'ye yaptýðý baþarýlý
hizmetlerden ötürü de Türk Kalp Vakfý tarafýndan "Sakýp
Sabancý Ýyi Kalp Ödülü" ne layýk görüldü.
Cumhuriyet tarihinin en uzun görev yapan 4. dýþiþleri
bakaný olan Cem, tedavisi sýrasýnda eþi Elçin Cem çocuklarý
Ýpek ve Kerim ile torunlarýndan destek aldýðýný her fýrsatta
dile getiriyordu.
|