ÇALIŞMA ORTAMI
Kişinin başarıyı
yakalaması da gerekli şartların oluşturulmasıyla mümkündür. Bu gerek
şartlardan biri de “çalışma ortamı”dır. Çalışma ortamı kişinin başarısına
doğrudan etkisi olan temel koşulların en önemlilerindendir.
Okulların, sınıfların,
laboratuvarların özel olarak tasarlanması; çalışma ortamının eğitim adına
en iyi şekilde değerlendirilebilir duruma getirilmesinden başka bir şey
değildir. Öyleyse okul dışında çalışma için kullanılacak ortamların da
eğitim öğretime uygun olması gerekmektedir. Çalışmada kullanılacak
mekanlarının bazı nitelikleri taşıması gerekmektedir. Peki bu nitelikler
neler?
Mümkünse her öğrencinin
özel bir çalışma odası olması olmalıdır. Bu oda öğrenci tarafından sadece
ders çalışmak için kullanılmalıdır.
Çalışma odasında ders
çalışmak için kullanılacak bir masa olmalıdır. Masa pencere kenarından
uzakta olursa öğrenci dışarıya bakma gibi bir ihtimalden uzaklaşacağı için
ders çalışmaya daha kolay motive olur veya motivasyonu bozulmaz
öğrencinin.
Öğrencinin oturabileceği
bir sandalye olmalıdır. Sandalye yumuşak olmamalıdır. Hele koltuk türünde
hiç olmamalıdır. Çünkü koltuk türü yumuşak oturaklar , öğrencinin ders
çalışmasını olumsuz etkileyecek niteliktedir. Öğrencinin uykusunu bile
getirebilir.
Küçük bir kütüphane,
çalışma odasının temel eşyalarındandır. Bu kitaplıkta sadece ders çalışma
kitapları olmalıdır. Ayrıca çalışma sırasında kullanacağı müsvedde
kâğıtlar ve diğer malzemeler de kütüphanede olmalıdır. Ders çalışma
masasının üstü ise çok sade olmalıdır. Belki sadece bir ışık olmalıdır.
Kalemlik dahi kütüphanede olmalıdır. Kalemlikte yeteri kadar kalem ve
diğer gerekli eşyalar bulunmalıdır. Masada sadece o an çalışılacak doküman
ve en gerekli yardımcı materyaller bulunmalıdır.
Bu odada televizyon,
yatak gibi öğrencinin her an çalışmasını bozabilecek, öğrencinin
motivasyonunu bozup ona uyuma gibi şeyler hatırlatacak eşyalar
bulunmamalıdır. Televizyon, öğrencinin zamanını büyük ölçüde alan , bunu
yaparken de pek fark ettirmeyen bir zaman hırsızıdır. Öğrenci, hiç
televizyon seyretmemeli demiyoruz. Mümkünse öğrenci televizyon
programlarında seçici olmalı, izlemesinin kendisine bir şeyler
kazandıracağı programları seyretmeli, ama bu bir plan doğrultusunda
yapılmalıdır. Seyredilecek programlar ders çalışmayı aksatmayacak şekilde
programa yerleştirilmeli, bu süreler de aşılmamalıdır. Ders çalışılan
odada televizyon seyredilmemelidir. Öğrenci o odaya girdiğinde sadece ders
düşünmeli, zamanla o oda öğrencide ders çalışmaya bir uyarıcı
olmalıdır.
Duvarlarda sadece hedefi
hatırlatıcı afiş veya resimler bulunabilir. Tutulan takımın, sevilen
artistin, sanatçının, hayallerdeki bir yerin resmi duvarlarda olursa
öğrenci çalışma anında bu resimleri gördüğünde konsantrasyonunu kaybedip
hayallere dalabilir.
Çalışma odası tertipli
ve düzenli olmalı, dikkati dağıtacak gereksizlikler olmamalıdır.
Kütüphanede ders kitapları dışında gazete dergi, roman veya herhangi bir
yayın olmamalıdır; çünkü bu tür materyaller ders çalışırken öğrencinin
gözüne takılırsa onu motivasyonu bozabilir.
Ders çalışma odasında
müzik çalar olmamalıdır. Müzik, ders çalışırken dinlenirse kişinin
algılama yeteneğini zayıflatır.
Oda sıcaklığı çalışmaya
uygun olmalı sıcak ve soğuk olmamalı dır. Tavsiye edilen oda sıcaklığı
20-25 derece arasıdır. Bu aralıklar aşıldığında öğrenci sıcaktan
gevşeyecek, öğrencinin uykusu gelecek; bu sıcaklıktan daha aşağısına
düşüldüğünde ise öğrenci ders çalışmaya yoğunlaşamayacak hep kafasında
soğukla mücadele olacaktır.
Çalışma odası yeteri
kadar ışık almalıdır. Işık öğrencinin karşısından ya da sol yanından
gelecek şekilde bir oturma planı yapılmalıdır.
Çalışma odasının rengi
de çok önemlidir. Açık mavi ve açık yeşil renkler doğada çokça bulunan
renkler olmakla birlikte gözü dinlendirici özelliktedir. Beyaz ise ışığı
en fazla yansıtan renk olduğundan bilinenin aksine gözü yorar. Kırmızı ve
tonları da gözü yorar. Öyleyse çalışma odasının rengi yeşil ve mavinin
açık tenleri olabilir; ya da krem, fildişi gibi daha açık renklerle
çalışma odası boyanabilir.
Ders çalışma odası
sadece ders çalışmak için kullanılmalıdır. O oda öyle olmalıdır ki öğrenci
o odaya girdiğinde doğal olarak ders çalışmaya aklına getirmeli, ders
çalışmaya vücut kendisini uyarmalıdır.
Buraya kadar
anlattıklarımız ideal olanıdır. Herkesin bir çalışma odası olmayabilir. O
zaman, evin herhangi bir köşesi çalışma ortamı olarak kullanılmalıdır.
Yalnız bu yapılırken o ortam biraz değiştirilmelidir. Diyelim ki salondaki
yemek masası ders çalışmak için kullanılacak. Bu durumda masa örtüsü
sadece ders çalışılırken kullanılan yeni bir örtüyle değiştirilmeli, derse
her oturulduğunda bu işlem tekrar yapılmalıdır. Masanın üzerindeki ders
dışı her şey alınmalıdır. Öğrenci buna dikkat ederse belli bir süre sonra,
öğrenci o alanı sadece kendisine ait bir ders çalışma ortamı olarak
algılayacak, masanın yeni şekli öğrenciye dersi çağrıştıracak ve öğrenci
ders çalışmaya daha kolay motive olacaktır.
Bütün bunların yanında,
başarılı bir öğrenci her ortamda çalışmayı öğrenmelidir. Teneffüs
arasında, kütüphanede, durakta otobüs beklerken, otobüste yolculuk
yaparken hep boş vaktini değerlendirmenin yollarını aramalıdır.