Film festivalindeki tanık: Estela Bravo
ESTELA BRAVO-ÇAĞININ TANIĞI
Ana Yayıncılık, 104 sayfa, 8 milyon lira.
ABD'nin çifte standardının ne menem bir şey olduğunu en iyi açıklayan belgelerden bir kısmı Estela Bravo'nun imzasını taşıyan belgesel filmler!
Bu yapıtlardan en önemlileri 12-27 Nisan tarihleri arasında düzenlenen 22. Uluslararası İstanbul Film Festivali kapsamında gösterilecek.
Çokkültürlü olmanın sıcaklığını taşıyan ve bu bağlamda Anadolu ile benzerlik gösteren Güney Amerika ülkelerinin, özellikle Şili ve Arjantin'in
yakın tarihlerinin demokratik süreçleri tıpkı Türkiye gibi askeri darbelerle kesintiye uğradı. Küba ise sosyalist devrimi yapabilmiş ve Amerikan ambargosuna rağmen sürdürebilmiş bir ülke olarak bağımsızlık peşindeki bütün uluslara örnek oluşturdu. Estela Bravo'nun filmlerinde ele aldığı konular tam da bu yüzden Türkiyeli izleyiciye, siyasi kayıplardan işkence kurbanlarına kadar, çok tanıdık gelecek, hatta özdeşleşecek bir nitelik taşıyor.
İstanbul Film Festivali'nin bu yılki Onur Ödülü'nün de sahibi olacak Amerikalı-Kübalı belgeselci Estela Bravo'nun yaşamı ve filmleri üzerine bir kitap olan 'Çağının Tanığı', İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın girişimiyle Ana Yayıncılık'tan çıktı. Daha önce Küba'da yayımlanan bir kitap temel alınarak Türkçe ve İngilizce hazırlanan, yorumlar ve anılarla zenginleştirilmiş biyografik bir yapıt olan bu kitap, Estela Bravo'nun anti-emperyalist ve hümanist içerikli sekiz belgeselinden oluşan toplu gösteriyi izlemeyi planlayanlara ışık tutuyor.
Geçen yıl Fidel Castro'nun olağanüstü yaşamöyküsünün yanı sıra bilinmeyen yönlerini sergileyen 'Fidel' adlı çarpıcı belgeseliyle tanıdığımız Bravo, sıra dışı bir kişilik.
Kitaba yorumlarıyla katkıda bulunan 'Çilek ve Çikolata'nın merhum yönetmeni
Thomas Guiterrez Alea'dan Bravo'nun sineması üzerine bir inceleme yapan Sungu Çapan'a kadar herkes yönetmenin bir röportajcı olarak başarısına, insanları içtenlikle konuşturmadaki becerisine dikkat çekiyor.
Avrupalı göçmen bir işçi ailesinin kızı olarak New York'ta dünyaya gelen Estela Bravo, Arjantinli eşi Ernesto Mario ile birlikte yıllardır Küba'da yaşıyor. 1980 yılında, 47 yaşındayken belgesel yönetmeye başladı! O gün bugündür eşi Ernesto ile birlikte Latin Amerika'nın en yoksul mahallelerinden, polisin şiddet kullanmaktan hiç çekinmediği kalabalık mitinglerden, Fidel Castro ve Nelson Mandela gibi liderlerin peşinde, Küba ile ABD arasında kalan insanların yanından eksik olmadı.
Gerçekten 'Çağının Tanığı' olan Estela Bravo'nun bütün filmleri hakkında bilgi bu küçük ve şık kitapta yer alıyor.
MEŞUGA
Isaac Bashevis Singer, çeviren: Aslı Biçen, Yapı Kredi Kültür Sanat Yayınları, roman, 202 sayfa.
"Dünya, en lüzumsuz şey uğruna savaşa koşan insanlardan yana hiç sıkıntı çekmiyor. Kısa bir süre önce yedi milyon Alman, Hitler için canını feda etti. Bir milyon Amerikalı, Hitler ve Japonya'yla savaşmak için canını feda etti. Bugün de bir demagog çıkıp Meksika'yla savaşmamıza ya da Filipinler'i işgal etmemizi istese, peşinden gidecek gönüllü bulmakta hiç sıkıntı çekmez." Nobel Ödüllü yazar Isaaac Bashevis Singer'in en önemli kitaplarından biri olan 'Meşuga', 1950'lerin başında New York' a yerleşen bir grup Yahudinin yaşamı ekseninde, dünyanın içine sürüklendiği çılgınlığı
anlatıyor. Büyük bir savaşın yaşandığı bugünlerde Singer'in 'Meşuga'sının
önemi daha çok artıyor, yeni anlamlar kazanıyor.
ANKARA RÜZGARI-GENÇLERBİRLİĞİ TARİHİ
Tanıl Bora, Gençler Birliği Spor Kulübü, spor, 413 sayfa.
Tanıl Bora, 'Ankara Rüzgarı' isimli kitabında Türkiye'nin köklü futbol kulüplerinden biri olan Gençler Birliği Spor Kulübünün tarihini ele alıyor. Kulübün kuruluşundan başlayarak, bir anda yükselişini, ilk zirvede kalma mücadelesinin ardından yenik düşerek ikinci lige gerileyişini ve tekrar toparlanıp eski gücüne yeniden kavuşmasını ayrıntılarıyla anlatıyor Tanıl Bora. Ve her şeyden önce Ankara Rüzgarı'nda, Cumhuriyetle yaşıt olan, altyapısı, organizasyonu, perspektifiyle zamanla bir 'futbol kurumu' haline gelen ve bugün Türkiye futbolunun içinde bulunduğu 'büyükler ve diğerleri' durumuna her zaman direnen Gençlerbirliği Spor Kulübünün kuruluşunun 80. yıldönümünde bu kulübün neden farklı olduğunu okuyorsunuz. Gençlerbirliği taraftarlarına ve gerçek futbolseverlere duyurulur.
OSMANLI BELGELERİ'NDE DERSİM TARİHİ
Yayına hazırlayan: Cemal Şener, çeviren: Ahmet Hezarfen, Etik Yayınları, inceleme-araştırma, 169 sayfa.
'Osmanlı Belgeleri'nde Dersim Tarihi' yaklaşık 50 adet Osmanlıca belgenin Türkçe'ye çevrilmesinden oluşan bir kitap. 1720-1840 yılları arasında Osmanlı Arşivi'ndeki Mühimme Defterleri kararlarından alınan bu belgeler, Osmanlı Tarihi'nde Yavuz Sultan Selim-Safevi Şah İsmail arasında gerçekleşen Çaldıran Savaşı'nın yanı sıra Dersim ya da bugünkü adıyla Tunceli'nin tarihini de gözler önüne seriyor. Kitap özellikle tarihle haşır neşir olanların ilgisini çekebilecek nitelikte...
TÜRKİYE VE ATATÜRKİYE
M. İskender Özturanlı, Toplumsal Dönüşüm Yayınları, tarih, 272 sayfa.
Türkiye'nin Özgürlük kavramının neresinde olduğunu araştıran bir kitap raflardaki yerini aldı. 'Türkiye ve Atatürkiye' adına taşıyan bu kitap, özgürlük, politika ve Atatürk'le ilgili yazılardan oluşuyor. "Türk toplumu Atatürk döneminin coşkusuna yeniden ulaşmalıdır... Türkiye'yi Atatürkiye yapma uğraşı, bu coşkunun temelidir. Siyasal bağnazlıktan da, dinsel bağnazlıktan da kurtulmanın yolu budur..." diyen yazar İskender Özturanlı, Atatürk'ün devlet yönetimini akla, bilime ve kültüre dayandırdığını vurgularken, bu doğrultu da fikirler üretiyor. 'Türkiye ve Atatürkiye',
'Özgürlükle Gelen', 'Politikayla Gelen' ve 'Atatürk'le gelen' adlı üç bölümden oluşuyor.
TÜRKİYE İŞÇİ PARTİSİ'NDE İÇ DEMOKRASİ
Halit Çelenk, Evrensel Basım Yayın, anı, 320 sayfa.
Kitap, Türkiye İşçi Partisi'nin 1967 yılında Malatya'da yapılan 2. Büyük Kongresinden sonra, Halit Çelenk ve Şekibe Çelenk'in de içinde yer aldığı 13 üyenin Partiden ihraç edilmesi için başlatılan soruşturma ve savunma sürecine ilişkin yazarın tanıklıklarını kapsıyor. Bunun yanında yazar, Tip'in Genel Yönetim Kurulu toplantılarını, yapılan konuşmaları, olayları, soruşturmaları, belgeleri ve bunların siyasal partilerde iç demokrasi ilkeleri açısından değerlendirmelerini anlatıyor. Tip sonrası faaliyetlere de yer veren Çelenk Sonsöz'de ise şunları söylüyor: "Sosyalizmin dengeleyici gücünden yoksun dünyamızda, emperyalizmin başıboş kalması kimseyi yanıltmamalıdır. Sömürü devam ettiği sürece, sosyalizm de insanlığın kurtuluşunun tek seçeneği olarak varlığını sürdürecektir."
ITIR VE GÜNEŞ
Aydın Afacan, Can Yayınları, şiir, 85 sayfa.
"Uzak bir güne gönderilmiş güz / güz müdür / o sanrıl gölge / beter bir kavşakta dolanır / nemli ve serin / bir ilkyaz çığlığından çıkarıp / yaprak tozlarına bıraktığın söz / söz müdür o hercai gökyüzü / başı dumanlı bir ıslıkla dolaşır / battıkça gerçeğe / dağılan bir düş / ve kendini uzaklıkla tamamlayan / bir anlam / bir gölgeyi / örtünür / örter mi / bir çığlık gibi akan ömrümüzü / ömür müdür düşte unutulmuş gibi gün batımına sinen / o göçebe yangın / esip zamanın dehlizlerinden / tırnaktan
/ tepeye / okunacak" 'Itır ve Güneş' 1996 Yunus Nadi Şiir Ödülü'nü alan Aydın Afacan'ın ilk kitabı. Şiirde önemli bir başarı olarak görülen bu kitabında Afacan zengin imge kullanımı ve lirik duyarlılığıyla dikkat çekiyor.
İSTANBUL'UN KUYTU KÖŞELERİ
Aydın Boysan, YKY, anı, 217 sayfa.
İstanbul'un Kuytu Köşeleri' ile okuyucularına Narlıkapı'dan Yeşilköy'e oradan Boğaziçi kıyılarına tarih içinde bir şehir turu yapma fırsatı sunuyor Aydın Boysan. Her kuytu köşede ise yazarın vazgeçilmez mekanları, dost sohbetleri ve anıları da size rehberlik ediyor. Geçtiğimiz yıl çıkan 'Yüzler ve Yürekler'de hayatındaki insanları anlatan Boysan bu kez de kimi zaman neşelendiren kimi zaman düşündüren yazılarında bir çok fotoğraf eşliğinde İstanbul'u anlatıyor.